×

پیغام خطا

Notice: Undefined variable: justified در include() (خط 10 در /home/zhiwaar/public_html/sites/all/themes/zhiwaar/views/views-bootstrap-tab-plugin-style--slideshow-dc.tpl.php).
ابر کوه

ابرکوه ” نخستین اثر ثبت شده استان یزد

این اثر ماندگار در سال 1312 به شماره 195 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.

گنبد عالی شهرستان ابرکوه یکی از بنا های سنگی دوره دیلمیان و نمونه ای از هنر معماری ایرانی است که روی تپه ای در مسیر جاده ابرکوه به بخش بهمن واقع شده است.

مقبره مذکور که از نمونه های جالب توجه معماری در نوع خود محسوب می شود به صورت هشت ضلعی از سنگ و ساروج بنا شده و گنبد بر فراز آن قرار دارد.

این بنای تمام سنگی با نمای خارج و داخل بصورت هشت گوش اضلاع کوچک تر آن 4/5 متر و اضلاع بزرگ تر 6/8 متر و ضلع بین این دو هم 2/3 متر است که روی تخت گاهی چهارگوش بنا گردیده است.

هشت ضلعی سقف گنبد قوسی شكل و از سنگ است و در پایه گلوی گنبدبه صورت مدور است و گنبد بر فراز آن قرار دارد. در پای گلوی گنبد، کتیبه ای به خط کوفی دیده می شود که حروف آن را با آجر تراشیده و در داخل متن کتیبه کار گذاشته اند.

در داخل گنبد سرداب وسیعی دیده می شود که مدخل ورودی آن نیز در داخل گنبد قرار دارد. جالب ترین اثر بقعه، کتیبه زیبای آجری پای گلوی گنبد می باشد که بر روی آن مطالبی حک شده است. در داخل مقبره یک سرداب واقع شده که مدخل ورودی آن روبروی در ورودی گنبد قرار دارد.

مصالح ساختمانی بنا ، سنگ های طبیعی کوهستان و ساروج است که بر فراز صخره های طبیعی کوهستان بنا شده و به همین علت با وجود زلزله های پی در پی منطقه کوچک ترین خللی در ارکان آن بوجود نیامده است. یک مدخل نیز در ضلع شمالی گنبد قرار دارد که بر سرداب زیرین مقبره راه دارد.

در این بنا سه ردیف مقرنس زیر پایه گنبد و دو رشته کتیبه به خط کوفی بنائی از آجر برجسته وجود دارد که یکی زیر مقرنس ها و دیگری بر بالای ورودی قرار گرفته است.

بالای سر در ورودی دارای کتیبه ای از آجر با خط بنائی است که جملاتی بر روی آن حک شده است.

بالای سر در ورودی بنا كتیبه كوفی با خطوط درشت و برجسته دیده می شود و اضلاع بنا گذشته از ضلعی كه ورودی در میان آن قرار دارد همگی 40/5 متر و تمامی تا زیر نوار پائین گنبد بدون هیچگونه عنصر تزئینی بالا رفته است. ارتفاع و بلندای برج 22 متر و ضخامت دیوار گنبد 2متر می باشد. در این بنا سه ردیف مقرنس زیر پایه گنبد و دو رشته كتیبه به خط كوفی بنائی از آجر برجسته كه یكی زیر مقرنس ها و دیگری بر بالای ورودی قرار گرفته است. بنای مذكور آرامگاه امیر عمید الدین شمس الدوله دیلمی و مادرش از طایفه هزار اسب بوده كه بدستور فرزندش فیروزان به سال 448 هـ ساخته شده است.

از نظر طرح بنای مذکور شبیه بنا های قرون سوم و چهارم هجری است . 350 اثر تاریخی در شهرستان ابرکوه شناسایی شده که تاکنون 112 اثر ثبت ملی شده است . شهرستان ابرکوه در 140 کیلومتری جنوب غربی شهر یزد قرار دارد.